Apollo - Thần Ánh sáng, Tiên tri và Nghệ thuật

Quay lại với chuỗi bài về thần thoại Hy Lạp sau nhiều tháng gián đoạn, chúng ta cùng trở lại với chàng “soái ca” của đỉnh Olympus - thần Apollo. Chàng là anh em sinh đôi của nữ thần xạ thủ đồng trinh Artemis, con của phụ vương Zeus tối cao và nữ thần Leto xinh đẹp. Bà mẹ Leto của họ phải chịu màn “ba máu sáu cơn” của Hera, đi đến cùng trời cuối đất mới sinh hạ được hai anh em mẹ tròn con vuông trên đảo Ortygia, mà sau này được đổi tên thành đảo Dolos (“huy hoàng”). Về sau, Apollo được phụ vương Zeus phong thần, trở thành vị thần của Ánh sáng và Chân lý, đồng thời cũng bảo hộ cho Âm nhạc, Nghệ thuật và thuật Tiên tri. Chàng còn sở hữu biệt tài với thuật bắn cung và đàn lyre, là người phổ biến chiếc đàn lyre tới dân chúng.
Nhiều người thường nhầm lẫn vai trò của Apollo và vị thần Mặt trời Helios, cũng như Artemis bị nhầm lẫn với nữ thần Mặt trăng Selene - em gái của Helios. Anh em Helios và Selene là con của Titan Hyperion, trong đó Helios là vị thần điều khiển cỗ xe mặt trời soi sáng thế gian. Mặt khác, Apollo thường gắn liền với yếu tố ánh sáng của mặt trời và những chức năng nghệ thuật, tiên tri… hoàn toàn khác.

Apollo bảo hộ cho thành Delphi. Tại đó có ngôi đền nổi tiếng, nơi có cô đồng mang danh hiệu Pythia được tuyển chọn từ những trinh nữ đẹp nhất để lãnh sứ mệnh giao tiếp với thần Apollo, phán truyền sấm ngôn đến với người trần mắt thịt. Thuật tiên tri của thần Apollo rất linh ứng, do vậy người dân thường kéo về đền để cầu xin những lời sấm của thánh thần.

Vai trò bảo hộ cho nghệ thuật và âm nhạc của Apollo cũng rất quan trọng. Thần là “ông bầu” của nhóm nhạc đắt giá nhất đỉnh Olympus - những nữ thần nghệ thuật Muses. Thậm chí, chàng cũng dan díu với một số nàng và sinh ra những đứa con nhạc công tài hoa bạc mệnh như Orpheus và Linus. Apollo cũng là bậc thầy chơi đàn lyre, thường chơi đàn trong đám cưới của các vị thần, và truyền nghệ thuật đàn lyre xuống cho dân chúng. Đứa con của Apollo, chàng Orpheus, cũng thừa hưởng tay đàn của cha, mang tiếng đàn xuống đem lại niềm vui cho thế gian.

Apollo cũng là vị thiện thần bảo hộ cho những đối tượng khác như thiếu nhi, người đi biển và những chiến binh. Thật vậy, có rất nhiều vị thần và người phàm tài ba đã được Apollo dưỡng dục thuở thiếu thời. Phải kể đến nhân mã Chiron - bậc thầy của những anh hùng, thần y học Asclepius, hay Anius - đứa con của Apollo và nàng Rhoeo, bị mẹ bỏ rơi nhưng được cha nuôi dưỡng trở thành tư tế cho ngôi đền của chính chàng.

Một khía cạnh cuối cùng không thể không nhắc đến ở thần Apollo, đó là những chiến công và chiến bại. Đó là những chiến công oanh liệt trước mãng xà Python, gã khổng lồ Tityos hay cặp khổng lồ Aloades. Còn “chiến bại” ư? Còn gì khác ngoài những cuộc tình yểu mệnh của Apollo, những người thương hóa thành hoa cỏ nổi danh thiên sử: nàng Daphne, chàng Hyacinthus, nàng Cyrene… và vô vàn nàng thơ, chàng thơ khác. Những câu chuyện về Apollo và các nhân tình sẽ lên sóng Epic trong những bài tiếp theo nhé.

Cre: Epic
Artwork: Huang Guangjian

Thần Thoại Bắc Âu Phần 2

1. HELA - NỮ THẦN CỦA CÁI CHẾT

Nữ thần Hela là nữ thần của cái chết trong thần thoại Bắc Âu. Cô là con gái của Thần Lừa lọc Loki với cô gái jotun tên Angerboda và cũng là em gái của con sói khổng lồ Fenrir và con rắn biển Midgard Jormungandr.

So với việc có hình hài động vật của hai người anh, thì hình dạng của Hela thì còn có phần khủng khiếp hơn. Một nửa trên của cô là một người phụ nữ xinh đẹp, dưới thì tựa như xác chết. Đặc biệt hơn, nếu 1 người trần mắt thịt vô tình nhìn thấy Hela thì máu trong cơ thể sẽ đông lại và chết ngay lập tức. Hela đáng sợ đến nỗi, ngay cả những vị thần quyền uy đôi lúc cũng bất giác "ngại ngùng" mà không dám nhìn vào.

Và chính vì hình dáng không mấy gây thiện cảm đó, lại là một trong ba người con của Loki, cô bị các vị thần đày ải dưới Niflheim do có lời tiên tri rằng họ sẽ bị chống lại bởi cô trong ngày tận thế Ragnarok.
Ở dưới Niflheim, mang theo sự thù hận các vị thần, cô đã vươn lên trở thành lãnh tụ của địa ngục, xây dựng cung điện riêng của mình và đặt tên là Eljudnir, triệu tập binh sĩ và chờ đợi ngày Ragnarok đến.

Trong cung điện, Hela ngồi trên một chiếc ngai đáng sợ được trang trí bằng đầu lâu, xương cốt và rắn rết. Trên bàn của cô thường để một cái đĩa được gọi là Cơn Đói, một con dao được gọi là Nạn Đói. Cô ta còn có một chiếc giường được gọi là Bệnh Tật và trên giường treo ngọn đèn Bất Hạnh.
Phía trước mặt cô là Book Of Death (cuốn sổ của thế giới người chết). Mỗi khi có một người trần hay một vị thần nào lìa bỏ cõi đời xuống địa ngục, quyển sổ sẽ hiện lên tên cũng như lai lịch, việc làm cũng như tội trạng của họ khi còn sống. Nhờ quyển sổ ấy mà Hela có thể cai quản được vô số linh hồn cũng như giao việc làm thích đáng cho họ ở chốn địa ngục lạnh lẽo, buồn thảm này.

 

 2. JORD

Jord là một nữ thần, là hiện thân cho sự nữ tính của mặt đất. Cô là con gái của thần Onar và nữ khổng lồ jotun Nottl. Đồng thời cô cũng là chị em gái cùng mẹ khác cha với Audr (Thịnh vượng) và Dagr (Ngày). Rất có thể Jord cũng là jotun như mẹ mình.

Cô là vợ đầu tiên của Odin, vì con trai của hai người tức Thor, là con trai cả của Odin. Jord có thể cũng là mẹ của Meili (Người đáng yêu), vì Meili được gọi là em trai của Thor.

3. TYR - THẦN CHIẾN TRANH

Tyr là vị thần của chiến tranh, công lý và sự dũng cảm; là con trai của thần Odin và một nữ khổng lồ vô danh, con gái của người khổng lồ Hymir.

Tyr là thần bảo trợ cho công lý và quy ước chiến tranh, đặc biệt là trong việc thương lượng công bằng. Tyr nổi tiếng là biết giữ lời, và những gì thần nói ra là một sự đảm bảo vững chắc cho thiện ý. Thần thường mang theo một thanh gươm (hoặc một cây giáo) kong lý. Tyr cũng là vị thần bảo trợ cho gươm nên theo phong tục, người ta thường khắc chữ rune của Tyr lên thanh gươm của các chiến binh để gia tăng thêm sĩ khí.

Tyr là người can đảm nhất trong các vị thần. Thần là người duy nhất dám lại gần chăm sóc cho Fenrir và đã hi sinh một bàn tay của mình trong vụ giam cầm con husky ngáo đá ấy trên hòn đảo Lyngvi. Để có thể trói Fenrir, các vị thần phải giả vờ như đang chơi trò chơi thử thách với nó, và Tyr đã đứng ra làm tin bằng cách đặt bàn tay phải của mình (thứ đại diện cho chữ tín trong văn hoá Bắc Âu) vào miệng Fenrir, điều mà không vị thần nào khác dám làm. Khi Fenrir phát hiện ra mình đã bị lừa, nó đã cắn đứt bàn tay của Tyr. Kể từ đó, Tyr còn được biết đến dưới cái tên "Leavings of the Wolf".

Trong vụ cãi vã giữa các vị thần, Loki không những chỉ cáo buộc Tyr đã gian lận trong thoả thuận, vì thần mất bàn tay phải của mình để lừa Fenrir, mà còn bêu rếu Tyr rằng giữa người vợ vô danh của thần và Loki đã có chuyện yêu đương. Không chỉ có thế, Loki còn khẳng định rằng người vợ vô danh kia đã sinh cho Loki một đứa con trai.

Khi tận thế Ragnarok tới, Tyr sẽ chết vì vết thương gây ra bởi Gamr - con chó săn khổng lồ của Hel dưới địa ngục sau khi giết được nó trong một trận tử chiến.

Cre: Tổng hợp Internet 

-------------------

Xem thêm:  Sói Fenrir - Truyền thuyết Ragnarok

Thần Thoại Bắc Âu Phần 1

1. Odin

 

Trong thần thoại Bắc Âu, khởi đầu thế giới chỉ là một cõi hư không gọi là Ginnungagap, không có trời, đất, trăng, sao. Phía bắc là cõi băng giá Niflheim, phương nam là thế giới lửa Muspelheim.
Lửa và băng từ hai cực thế giới vươn ra và kết hợp với nhau, khiến băng tan sinh ra một gã khổng lồ tên là Yimir và một con bò tên là Audhumla. Yimir bú sữa bò để lớn lên, rồi từ lỗ mắt, lỗ mũi, chân, tay, nách... của Yimir sinh ra dòng giống khổng lồ.
Kế đó, con bò liếm một tảng băng, để lộ ra một hình hài – đó chính là Buri, tổ tiên của các vị thần. Buri lấy một nàng khổng lồ con cháu của Ymir và sinh ra Bor, Bor lại lấy nàng khổng lồ Bestla và sinh ra ba anh em: Odin, Vili và Ve.

Odin biết rất nhiều bí mật, bởi ngài đã đổi con mắt cho ông chú khổng lồ Mimir (em trai của Bestla) để lấy trí tuệ từ giếng nước của hắn. Ngài đã treo mình hành xác trên cây thế giới Yggdrasil chín ngày chín đêm, không ăn uống, lạnh giá, đau đớn, đứng trên bờ vực của cái chết. Đổi lại, Odin đã làm chủ được chữ runes, thông tuệ ma thuật và tri thức. Sau này Mimir bị các thần Vanir chặt đầu, Odin tiếc thương mang đầu của Mimir về đặt bên ngai vàng, để hàng ngày Mimir lại hiến cho Odin những kế sách khôn ngoan nhất.

Odin có rất nhiều cái tên, là vị Cha Chung, là thần thông thái, thần chiến tranh, độc nhãn, Grimmir kẻ đeo mặt nạ,… Trong các ngôn ngữ khác ngài cũng có những cái tên khác – tiếng Anh cổ gọi là Woden, tiếng Đức là Wotan. Ngài đeo mặt nạ cải trang đi khắp thế gian, cao lớn, mặc áo choàng và đội chiếc mũ như Gandalf. Đi cùng ngài là hai con quạ, Huginn và Muninn – ý nghĩ và trí nhớ. Chúng bay khắp nơi thu thập thông tin và rỉ tai Odin khi ngài ngự trên ngai vàng tại điện Hlitskjaf. Tại đó, ngài có tầm nhìn khắp thế gian, không gì qua được mắt ngài.
Odin là vị thần chiến tranh. Trận chiến được khơi mào bằng ngọn giáo ném về phía đối phương như sự hiến tế cho thần Odin. Những người ngã xuống anh hùng giữa chiến trận sẽ được những nữ chiến binh Valkyries dưới trướng Odin thu thập và đưa về thánh điện Valhalla hưởng lạc tiệc tùng linh đình đến suốt đời. Một nửa chiến binh trên chiến trường lại về tay nữ thần Freyja, còn lại những ai chết không anh hùng sẽ trở về cõi âm phủ tối tăm lạnh lẽo của Hel cùng với những người chết bệnh khác.
Hai con sói của ngài là Freki và Geri, nghĩa là những con vật tham ăn. Con ngựa chiến của ngài là con ngựa tám chân Sleipnir – con của Loki khi hắn giả dạng làm ngựa cái.

2. Loki

Loki Laufeyson là Thần lừa lọc trong thần thoại Bắc Âu. Chàng nổi tiếng với sự quỷ quyệt và thói hay chọc phá các vị thần khác, gây ra không biết bao tai họa dở khóc dở cười và cả những chiến công... khá là bất đắc dĩ.

Loki được miêu tả là một vị thần đẹp trai nhưng vô cùng gian manh, xảo quyệt. Chàng là chồng của nữ thần Sigyn (Bạn (nữ) của chiến thắng), cha của Nari và Vali. Nhưng cũng đồng thời chàng cũng là cha của ba con quái vật: con sói quỷ Fenrir, con rắn Jormungandr và nữ thần chết Hela, những kẻ sẽ chống lại các vị thần vào tận thế Ragnarok. Loki cũng là mẹ con ngựa tám chân Sleipnir, thú cưỡi nhanh nhất vũ trụ của skyfather Odin.

Tuy sống cùng với các vị thần trên Asgard nhưng Loki vốn không phải là một Aesir, mà mà là con trai của một Jotun tên Farbauti (Luồng Sét Thảm Khốc) và người mẹ tên Laufey (vẫn chưa rõ mẹ của Loki là thuộc chủng tộc nào).

Có lẽ, chính vì là một đứa con của Jotun nhưng phải sống cùng các vị thần Aesir, khiến Loki dường như trở thành một kẻ lạc loài và cô độc giữa các vị thần cũng như cả giống nòi của mình. Bị cha/anh nuôi Odin làm ngơ, Thor và các vị thần khác thì luôn tìm cớ đổ lỗi nên từ sớm Loki đã hình thành tư tư tưởng ích kỉ cá nhân. Chàng thường chẳng mấy khi quan tâm đến cả 2 phe. Có lúc thì trợ giúp các Aesir, có lúc lại ủng hộ những Jotun, tuỳ hứng và kèm theo những trò lừa lọc đậm chất đa cấp.

3. Thor

Thor là vị thần của sấm sét, giông bão và sức mạnh; là con trai lớn nhất của skyfather Odin và mặt đất (Jord, phiên bản nữ của Fjorgyn).

Thor được xếp thuộc top đầu trong các thần Aesir, và cũng là người mạnh nhất. Chàng có thể uống một hơi khiến nước của toàn đại dương sụt giảm đi đến cả chục mét, có thể nâng được con đại xà Jormungandr (cuốn kín vòng quanh Midgard) lên dễ như trở bàn tay. Chàng là thần duy nhất không được phép đi qua chiếc cầu vồng Bifrost, bởi các vị thần sợ rằng với các bước đi Thor sẽ làm sập cầu. Thor cũng nổi tiếng là rất hay nổi nóng, và ăn cực kì khỏe. Sự nóng tính của thần khá bồng bột, và đôi lúc đã trở thành điểm yếu mà các kẻ thù thường sử dụng để chống lại chàng.

Vùng đất thiêng của Thor là Thrudvang (Trường sức mạnh), nơi đặt lâu đài của chàng gọi là Bilskirnir (Tia chớp). Khi đi đây đi đó, thần thường cưỡi trên một cỗ xe phát ra tiếng sấm được kéo bởi hai con dê đực khổng lồ.

Vũ khí chính của chàng là cây búa thần Mjolnir – Vũ khí có sức hủy diệt kinh khủng nhất vũ trụ. Nó có thể xé toạc núi, phóng sấm sét huỷ diệt kẻ địch từ xa và tự động bay trở về tay của thần. Ngoài ra, Thor còn sở hữu Đai lưng Sức mạnh giúp chàng nhân đôi sức mạnh thể lực, cũng như đôi Găng thần giúp chàng sử dụng Mjolnir chiến đấu mượt mà hơn.

Thor có vợ là nữ thần Sif, xinh đẹp chỉ đứng sau Freya. Con của họ là Modi (Giận dữ) và Thrudr (Sức mạnh).

4. Heimdall

 

Trong thần thoại Bắc Âu, Heimdall (Người quan sát thế giới) là thần quan sát và canh giữ chiếc cầu vồng Bifrost, con đường duy nhất dẫn vào Asgard.

Heimdall là kết quả của cuộc tình của thần Odin với chín con sóng ngoài khơi. Thần được Allfather giao cho nhiệm vụ quan sát và canh giữ chiếc cầu vồng Bifrost.

Thần có thể nhìn xuyên bóng tối tới hàng trăm ngàn dặm, có thể nghe thấy tiếng gió va vào nhành cỏ hay luồn qua lông cừu. Thần có thể di chuyển giữa các cõi, và giữa những nơi trong các cõi đó, và nếu cần thì thần có thể đưa một người đến nơi ấy thay cho mình. Thần từng đánh đổi một bên vành tai để đạt được sự thông thái, tương tự Odin.

Vũ khí của thần là thanh kiếm Hofund. Thần còn có một chiếc tù và gọi là Gjallarhorn (Sừng Gjallar), âm thanh từ nó có thể vang vọng khắp cả Cửu giới. Khi thần thổi chiếc tù và các vị thần Aesir khác sẽ chuẩn bị ra ngoài nghênh chiến với kẻ địch. Thần cưỡi trên một con ngựa bằng vàng là Gulltopp (Yên Cương Vàng), được xếp thứ 10 trong những con ngựa nhanh nhất vũ trụ. 

5. Frigga

Trong thần thoại Bắc Âu Frigga là hoàng hậu của các vị thần, vợ của thần Odin và là nữ hoàng của các vị thần Aesir.

Frigga là nữ thần lớn nhất của tộc Aesir, và vị thần duy nhất có quyền lực đến mức được Odin cho phép ngồi trên ngai vàng Hlidskjalf của mình. Frigga là con gái của mặt đất (Fjorgyn, phiên bản nam của Jord) nên bà vừa là chị vừa là mẹ kế của thần Thor.

Frigga là nữ thần của sự sinh sản, hôn nhân, gia đình, tình mẫu tử. Bà được cho là thần bảo hộ cho phụ nữ, hạnh phúc gia đình. Ngoài ra, Frigga còn được cho là nữ thần tiên tri, bởi cả Odin và Freyja từng nói rằng Frigga biết tất cả về định mệnh  

6. JORMUNGANDR - MIDGARD SERPENT

Jormundgandr là rắn thần nổi tiếng nhất trong thần thoại Bắc Âu. Sau này khi Ragnarok tới, trong một trận chiến sinh tử với Thor, chú rắn này sẽ làm nên kì tích, đó là giết chết được vị thần mạnh mẽ nhất - Thor sau khi hi sinh anh dũng.

Chú rắn biển này là con trai thứ của Thần Lừa lọc Loki với cô gái jotun tên Angerboda, cùng với nữ thần chết Hela và sói khổng lồ Fenrir. Ngay khi gặp ba anh em, các vị thần đều sợ hãi vì có lời tiên tri rằng những đứa trẻ này sẽ chống lại họ trong Ragnarok. Thế là họ quyết định lưu đày mỗi đứa ở một nơi khác nhau để khống chế chúng.

Bị các vị thần bắt đi ngay từ lúc mới sinh rồi ném xuống dưới Midgard, Jormundgandr sinh sống ở vùng biển quanh Midgard. Nó ngày càng trở lên to lớn, đến nỗi nó có thể ăn thịt những con thủy quái khổng lồ, và thân nó đủ dài để quấn một vòng quanh trái đất. 

Cre: Tổng hợp Internet

Thần Thoại Lưỡng Hà Phần 2

1. Pazuzu

Trong thần thoại Lưỡng Hà, Pazuzu là một quỷ vương rất hùng mạnh, là em trai của quỷ thần Humbaba khổng lồ (kẻ đã chết dưới tay người anh hùng Gilgamesh). Pazuzu được mệnh danh là Vua của Gió, là kẻ tạo ra và điều khiển thứ gió Tây Nam khô nóng mà được quan niệm là thứ gió bắt nguồn từ thế giới người chết, đem lại sự mất mùa, những đàn châu chấu phá hoại hoa màu hay những trận dịch bệnh.

Pazuzu được miêu tả là một con quỷ có đôi cánh khổng lồ. Gương mặt hắn dữ tợn và gớm ghiếc, mặc dù thân hình thường được miêu tả rất cân đối với đầu dương vật là một con rắn. Hắn có tính cách xảo quyệt và rất giỏi trong việc làm những linh hồn trong trắng phải sa ngã và biến chất. Đó chính là thú vui của hắn.

Mặc dù là một con quỷ đáng sợ, nhưng lại có rất nhiều giáo phái tôn thờ Pazuzu. Họ cho rằng thờ cúng một quỷ vương hùng mạnh như Pazuzu sẽ giúp xua đuổi những con quỷ khác, khiến chúng không dám theo ám hại mình. Và quả thực, Pazuzu còn là một người bảo hộ nhiệt tâm cho sức khỏe của các bà bầu. Người xưa vẫn có thói quen treo bùa hình Pazuzu trước giường của bà bầu để bảo vệ hai mẹ con khỏi sự tấn công của Lamashtu - một nữ quỷ chuyên hãm hại các bà mẹ và trẻ sơ sinh.

Pazuzu là một cái tên có tiếng trong văn hóa đại chúng, bởi hắn chính là gã ác quỷ trong bộ phim kinh điển The Exorcist và nhiều bộ phim chủ đề trừ tà khác.

2. Lamashtu

Được coi là Lilith phiên bản Lưỡng Hà nhưng Lamashtu là một con quỷ thực sự khủng khiếp. Cha của Lamashtu là vị thần Bầu Trời quyền năng Anu. Lamashtu lcó thú vui vô cùng bệnh hoạn trong việc giết hại các bà mẹ mang thai và trẻ em, ăn thịt người, làm nhiễm độc nguồn nước và khô héo cây cối. Mụ ta cũng thường xuyên xâm nhập và quấy rối những giấc mơ của đàn ông để lấy trộm tinh dịch đem tạo ra những con quái vật gây họa thế gian.

Lamashtu có ngoại hình vô cùng kinh dị với thân hình lông lá, đầu của loài sư tử, tai lừa, tay chân đầy móng vuốt sắc nhọn. Mụ ta luôn cưỡi trên một con lừa, hai bên vú có một con chó và một con lợn ngậm chặn đầu vú, trên mỗi tay lại quấn thêm 1 con rắn lớn, nhìn chung là ngoại hình của mụ ta tập hợp những thứ kinh dị nhất mà người ta có thể nghĩ ra cho một thực thể sống. Tuy xấu vậy nhưng Lamashtu cũng "lấy" được chồng, đó là con quỷ của gió Pazuzu (trai tài gái sắc mà). Lamashtu trông vừa xấu vừa ác nhưng được cái rất biết thờ chồng, thế nên người ta thường làm những miếng bùa hình Pazuzu, treo ở giường con trẻ để xua đuổi Lamashtu.

3. Ereshkigal

 

Ereshkigal là nữ hoàng của địa ngục Irkalla trong thần thoại Lưỡng Hà. Khi còn nhỏ, nàng bị con rồng Kur bắt cóc đem xuống địa ngục, và nàng lớn lên ở đó, ngự trong cung điện Ganzir và trở thành nữ chủ nhân của vùng đất chết này.

Nàng là chị gái của nữ thần Inanna/Ishtar. Mối quan hệ cơm chẳng lành canh chẳng ngọt giữa hai chị em là một đề tài nổi bật trong thần thoại Lưỡng Hà, thể hiện sự đối lập giữa Inanna – Nữ hoàng Thiên giới và Ereshkigal – Nữ hoàng Địa ngục. Giai thoại kể rằng, Inanna đã hành trình tới Irkalla hòng chiếm cả địa ngục của chị gái. Địa ngục có bảy cánh cổng, và hễ qua một cánh cổng thì thần gác cổng địa ngục Neti, theo lệnh của Ereshkigal bắt Inanna phải cởi bỏ một thứ quần áo trên người. Đến khi tới nơi thì Inanna không còn một mảnh vải che thân và cũng mất đi toàn bộ sức mạnh, dễ dàng bị Ereshkigal và bảy phán quan địa ngục giết chết, treo xác lên cọc. Về sau, Ereshkigal bị thần Enki lệnh phải hồi sinh Inanna và nàng đã bắt chồng của Inanna là thần Dumuzid xuống cõi âm thay thế.

Chồng của Ereshkigal là vị thần bệnh dịch Nergal, con trai của thần Enlil, tức theo gia phả là chú ruột của nàng. Chuyện kể rằng có lần các vị thần tổ chức tiệc tùng nhưng vì chuyện riêng mà Ereshkigal không thể tham dự, do đó nàng đã cử tể tướng cõi âm Namtar tới đại diện. Namtar được tôn trọng bởi các vị thần, nhưng riêng ông chú Nergal lại tỏ thái độ lồi lõm. Hay tin, Ereshkigal cho rằng hắn ta làm vậy cũng là bất tôn trọng mình, bèn ra lệnh cho Nergal phải xuống chầu tại Irkalla để bắt tội. Nergal hành quân tới Irkalla cùng 14 gã tiểu yêu. Lại như lần trước, thần gác cổng Neti theo lệnh của Ereshkigal chỉ cho phép Nergal qua bảy cánh cổng địa ngục khi hắn bị tước đi một thứ của mình tại mỗi cổng. Nhưng do Nergal đã mang theo lũ tiểu yêu nên hắn ta không phải cởi quần áo, mà tại mỗi cổng chỉ việc giao nộp hai gã tiểu yêu. Vậy nên khi tới điện Ganzir, Nergal bảo toàn được sức mạnh, dễ dàng đánh bại cả Namtar và Ereshkigal. Hắn toan phang rìu giết chết Ereshkigal nhưng nàng van nài, hứa sẽ làm vợ Nergal và chia sẻ quyền lực cõi âm với hắn. Từ đó, Nergal trở thành vua cõi âm, cùng cai trị với Ereshkigal. Hắn chỉ ở Irkalla mỗi nửa năm, nửa còn lại Nergal quay lại sống ở dương gian, rồi lại quay trở về bên vợ.
 

Thần Thoại Lưỡng Hà Phần 1

1. Tiamat 

Trong thần thoại Lưỡng Hà, Tiamat vừa là biểu tượng của sự khởi nguyên, lại đồng thời đại diện cho sự hỗn mang, hủy diệt.

Khởi nguyên vũ trụ chỉ có mênh mông biển nước. Tiamat là vị nữ thần của đại dương, là vùng nước mặn nguyên thủy; khi hòa quyện với vùng nước ngọt của nam thần Apsu bỗng khởi sinh ra vạn vật và sự sống, cũng như đàn con là các vị thần trẻ. Lúc này, bà thường mang hình ảnh của một người phụ nữ hiền hòa, xinh đẹp, đấng sáng tạo nên vạn vật chúng sinh. Sự kết đôi của nước mặn và nước ngọt giúp vũ trụ hài hòa, thanh bình.

Thế nhưng, lại chính tay Tiamat đem đến sự hỗn loạn. Nguyên do là thế hệ con cháu mà họ sinh ra. Tiamat và Apsu đẻ ra hai vị nam thần, nữ thần của những vì sao Lahmu và Lahamu. Hai anh em lại lấy nhau, sinh ra hai vị thần đại diện cho bầu trời và mặt đất Anshar và Kishar. Anshar và Kishar lại sinh ra thần Tối cao Anu, vua của các vị thần, người cai trị bầu trời, chòm sao cùng mọi linh hồn và quỷ dữ.

Khi các vị thần sinh sôi quá nhiều và khiến thế gian trở nên náo động, Apsu có ý định giết bớt những đứa con của mình đi, nhưng cuối cùng lại bị ông chút trai Enki, con trai của Anu giết chết. Tức giận vì cái chết của chồng, Tiamat hóa thân thành một con rồng biển nhiều đầu hung bạo và tạo ra một đội quân 11 con quái vật nhằm tiêu diệt tất cả. Những đứa con của Tiamat phải kể tới: Bašmu (“Độc Xà”), Ušumgallu (“Đại Long”), Mušmaḫḫū (“Thượng Xà”), Mušḫuššu (“Nộ Xà”), Laḫmu (“Mao Quái”), Ugallu (“Thời Tiết Quái”), Uridimmu (“Cuồng Sư”), Girtablullû (“Nhân Yết"), Umū dabrūtu (“Cuồng Phong"), Kulullû (“Nhân Ngư") and Kusarikku (“Nhân Ngưu”). Lãnh đạo đội quân quái vật là thần Kingu, đứa con chung của Apsu và Tiamat. Kingu được mẫu thân giao cho Phiến đá Định mệnh, tăng quyền lực của hắn lên gấp bội, mệnh lệnh hắn phán truyền chẳng kẻ nào dám chối cãi.

Trong thời điểm toàn bộ chư thần bất lực trước quyền năng của mẹ con Tiamat, thần Bão tố Marduk (con trai của thần Enki và Ninhursag) được các vị thần truyền lại ngôi vương, một mình xông pha chiến trường đối đầu với bà cố tổ. Marduk đánh một trận long trời lở đất, cuối cùng dùng chiếc lưới của thần Anu giăng bẫy Tiamat rồi bắn tên giết chết bà ta, đoạn chặt đôi thân xác Tiamat ra làm hai phần để tạo ra trời và đất. Cũng từ đôi mắt của Tiamat chảy ra hai con sông lớn Tigris và Euphrates, chính là hai dòng sông tạo nên vùng châu thổ Lưỡng Hà sau này. Marduk lại tả xung hữu đột, bắt sống toàn bộ lũ quái vật con của Tiamat, và giết chết Kingu để dùng máu hắn trộn với đất sét tạo ra loài người. Người ta kể rằng giống loài rồng và những con quái vật cũng là do Tiamat để lại trên trần gian trước khi tử trận.

2. Anu

Trong thần thoại Lưỡng Hà, Anu là vị thần tối cao cai quản bầu trời, thiên đường, là chúa tể của các chòm sao, vua của các vị thần. Về thân thế của thần Anu lại có đôi chỗ khác biệt trong thần thoại. Sử thi Enuma Elish chép lại rằng Anu là con trai của thần Anshar và Kishar, hậu duệ của hai vị thần khởi thủy Apsu và Tiamat. Còn trong sử thi Gilgamesh thì Anu lại được cho là sinh ra từ vùng đại dương nguyên thủy Nammu.

Thần Bầu trời Anu lấy vợ là nữ thần của Đất mẹ Ki, cùng nhau họ sinh ra nhiều người con, nổi bật nhất trong đó là thần gió Enlil và thần nước Enki. Anu cùng hai con trai lập thành bộ ba vị thần quyền lực nhất thần điện Lưỡng Hà.

Người ta tin rằng, thần Anu là người phán xét những kẻ có tội, và ông tạo ra những ngôi sao chổi kishru đóng vai trò như những người lính thay ông trừng phạt kẻ ác. Trong sự kiện đại chiến với nữ thần Tiamat, Anu lui về hậu cung và để lại ngôi vương cai quản các vị thần cho người cháu nội là thần Marduk. Ông đã trợ lực Marduk rất nhiều trong trận chiến với Tiamat, nhưng về sau cũng gây khó dễ cho cháu nội đôi lần. Có giai thoại kể rằng khi loài người quá đông đúc, Anu và Ki đã sinh ra bảy con quái vật và ban chúng cho thần dịch bệnh Erra để ông ta gieo rắc tai ương dọn dẹp nhân loại. Loạn lạc khiến cho thần Marduk bất lực, bỏ cả ngai vàng, nhân cơ hội đó Erra nhảy vào tiếm ngôi. Mãi về sau nhờ sự trợ giúp của người cha Enki, Marduk mới trở về giành lại được ngôi báu.

3. Enlil - Phong thần Lưỡng Hà 

 Enlil là vị thần của gió và không khí trong thần thoại Lưỡng Hà, thần bảo hộ của thành Nippur, và là con trai của bầu trời Anu và đất mẹ Ki. Theo truyền thuyết, thuở ban đầu trời và đất gắn liền lấy nhau, cho đến khi Enlil dùng không khí để tách hai phần ra, thần Anu cai quản phần trời, còn thần Ki giữ phần đất.

Không những thế, ông còn có công lớn vì đã chế tạo ra cái cuốc, một công cụ lao động vô cùng quan trọng và phổ biến của con người khi xưa trong quá trình khai hoang vỡ đất, hình thành xã hội. Ông cũng dùng quyền phép tạo ra hai vị thần của trồng trọt và chăn nuôi là Emesh và Enten giúp người nông dân lao động.

Thần Enlil từng nắm giữ Phiến đá Định mệnh, ban cho ông sức mạnh tối thượng, tạo ra gió bão và các mùa trong năm. Có giai thoại kể rằng con ác điểu khổng lồ Anzu, nửa sư tử nửa đại bàng đã đánh cắp phiến đá từ Enlil khiến cho thế giới trở nên mất cân bằng và hỗn loạn. Các vị thần khẩn cấp giao cho thần săn bắn Ninurta bắn chết con chim đoạt lại phiến đá. Về sau phiến đá không còn thuộc về ông nữa mà rơi vào tay nữ thần khởi thủy Tiamat; bà ta lại giao cho con trai Kingu để nổi dậy chống lại các vị thần, nhưng hắn đã để thần Marduk đánh bại, đoạt lại phiến đá và lên ngôi vua của các thần.

Vợ của Enlil là nữ thần Ninlil xinh đẹp. Giai thoại kể rằng thần Enlil si mê nàng, bèn quyến rũ nàng khi đang tắm sông và có với nàng một đứa con, sau này chính là thần Mặt trăng Nanna. Vì điều này mà các vị thần đày Enlil xuống cõi âm Kur. Đến lượt Ninlil si tình, lặn lội xuống tận âm phủ để tìm người thương. Ninlil bắt gặp Enlil lúc đó đóng giả người gác cổng cõi âm, nàng hỏi có biết Enlil ở đâu, ổng đáp rằng không biết. Đoạn Enlil lại quyến rũ Ninlil trong lốt người gác cổng và có với nàng đứa con là thần chết Nergal. Tiếp đó Enlil lại roleplay trong vai người gác sông và người đưa đò âm phủ, rồi lần lượt khiến Ninlil mang thai, sinh ra hai đứa con Ninazu và Enbibulu. Vậy... há chẳng phải tự cắm sừng chính mình hay sao?

Enlil nổi tiếng là vị thần nghiêm khắc và hay nổi giận, đã từng tạo ra một trận hồng thủy định nhấn chìm tất cả nhân loại. May thay em trai ông là thần Enki kịp cảnh báo đức vua Ziusudra mà kịp cứu nhiều người và sinh vật trên một chiếc thuyền lớn. Sau trận hồng thủy, Ziusudra tới phủ phục trước mặt Enlil xin thứ tội cho loài người. Vị thần bắt loài người phải hứa sẽ không sinh đẻ vỡ kế hoạch và phải biết sống hòa hợp với thiên nhiên nếu không muốn bị tiêu diệt.

 

4. Enki – Thủy thần Lưỡng Hà tự có bầu với chính mình

Enki, hay còn gọi là Ea, là vị thần Lưỡng Hà của nước, nghề thủ công, trí tuệ và ma thuật, người bảo trợ của thành phố Eridu, cũng là “cha đẻ” của loài người. Nguyên do là ban đầu thế giới chỉ có những vị thần sinh sống. Họ phải làm việc vất vả để có cái ăn, bèn bàn bạc với nhau tìm cách làm cho công việc bớt nặng nhọc. Thần Enki nói rằng hãy tạo ra một giống loài có thể thay họ làm việc, vậy là ông nặn ra những hình nhân từ đất sét và thổi linh hồn vào đó để tạo ra con người. Kể từ đó con người lao động để lấp đầy bàn ăn của các vị thần. (Đây là tích được kể lại trong sử thi Gilgamesh, khác với sử thi Enuma Elish lại kể Marduk mới là thần tạo ra con người từ đất sét trộn với máu của Kingu).

 

Đã bóc lột sức lao động con người như vậy, Enki còn tạo ra nhiều ngôn ngữ khiến loài người không hiểu nhau được, và dối lừa con người khiến họ không thể có được sự bất tử. Chuyện kể rằng con người đầu tiên được tạo ra là chàng Adapa, vua thành Eridu. Phận làm vua, trị vì một đô thành, nhưng Adapa còn có sở thích giong thuyền ngao du đây đó. Một ngày nọ, một cơn gió nam đánh chìm thuyền của Adapa khiến chàng nổi cơn thịnh nộ bẻ gãy đôi cánh của gió nam. Thần Anu hay tin, đòi Adapa phải lên chầu để giải trình. Chàng lo lắng tới hỏi “cha loài người” Enki cách ứng đối sao cho thỏa đáng, thì được Enki dặn rằng nếu Anu ban cho thức ăn thì phải từ chối, bởi đó là thức ăn của tử thần. Adapa tin tưởng làm y như vậy, từ chối bữa tiệc thần Anu bày ra, thì Anu cười phá lên, đáp rằng Enki đã lừa chàng. Đó là đồ ăn thức uống ban sự bất tử đến cho con người, nhưng vì Enki không muốn loài người bất tử mà đã lừa Adapa đánh mất cơ hội thiên thu cho nhân loại.

Enki đem lòng yêu nữ thần màu mỡ Ninhursag và tán đổ bà. Bà có mang với ông một người con là nàng Ninsar, rồi bỏ đi trước khi cha kịp nhận mặt con. Enki về sau gặp lại Ninsar nhưng không hay đó là con gái mình, và lại khiến nàng có mang, sinh ra Ninkurra. Một lần nữa, Enki khi tái ngộ Ninkurra lại quyến rũ nàng và khiến nàng có mang, sinh ra nàng Uttu. Enki lại quyến rũ Uttu, nhưng may thay nàng chưa kịp có mang thì Ninhursag hay tin đã vét toàn bộ tinh dịch của Enki trong âm đạo của Uttu và gieo chúng xuống đất, từ nơi đó mọc lên tám cây thần. Enki thấy mọc lên tám cây lạ sai quả, bèn sai người hầu hái xuống cho ông ăn. Ăn chính “tinh hoa” của mình khiến Enki… có bầu, mọc lên bào thai đậu ở khắp người: hàm, răng, miệng, hông, chân, tay, lườn, và sườn, mỗi nơi một cục sưng vù. Bấy giờ nàng Ninhursag mới trở lại cứu Enki, vì dù gì bà cũng không muốn nhân tình chết trong đau đớn. Ninhursag dùng phép đưa tám bào thai vào trong tử cung của mình, và sinh ra tám vị thần chữa lành: Abu chữa đau hàm, Nintul chữa đau hông, Ninkasi chữa đau miệng, Dazimua chữa đau lườn, Enshagag chữa đau tứ chi và Ninti chữa đau sườn. Họ chữa lành cho Enki, sau đó được người cha biết ơn ban cho những tước vị và thành quách khắp chốn Lưỡng Hà. Enki và Ninhursag cuối cùng đoàn viên hạnh phúc.

Dù đôi lúc có hơi HL đi chăng nữa thì Enki cũng nổi tiếng là một vị thần hiền hòa và nhân từ, giải quyết mọi xung đột bằng lý lẽ. Nhờ có Enki mà nhân loại được cứu khỏi trận đại hồng thủy mà thần Enlil gây ra. Ông đã bí mật báo cho một người trần là Ziusudra đóng một con thuyền để cứu người thân và các sinh vật khác, nhờ thế con người không bị tuyệt diệt và tồn tại cho đến ngày nay.

 

Truyền thuyết 22

Tiamat

Trong thần thoại Babylon, Tiamat là một nữ thần biển và là hiện thân của sự hỗn loạn nguyên thủy. Bà ta tạo ra tất cả các vị thần Babylon, rồi sau đó tấn công họ và được chia thành hai bởi thần Marduk, người đã sử dụng phần còn lại của mình để tạo ra trời và đất.

Truyền thuyết Babylon bắt nguồn bởi nước - ở đó xuất hiện vị thần nước ngọt là Apsu tượng trưng cho nam, và vị thần nước mặn Tiamat tượng trưng cho nữ. Sự kết hợp giữa 2 vị thần sinh ra Lahmu và Lahamu, hiện thân là rắn. Mỗi thời kỳ phát triển thêm nhiều vị thần, Lahmu và Lahamu tạo ra Anshar và Kishar. Từ đó xuất hiện Anu.

Anu sinh ra đứa con trai thường gọi là Ea. Mỗi vị thần thế hệ sau thừa hưởng sức mạnh và hoàn thiện hơn các vị thần thế hệ truớc. Mâu thuẫn giữa các thế hệ thần linh bắt đầu nảy sinh tuy nhiên Tiamat - người mẹ của các vị thần vẫn im lặng và kiên nhẫn chờ đợi. Những đưá con thần linh bắt đầu phản kháng lại cha mẹ của chúng.

Bùng nổ tức giận, Apsu quyết định loại bỏ tất cả để làm lại từ đầu. Tuy nhiên, mục đích ấy đã bị Ea phát hiện. Hắn ru ngủ Apsu bằng câu thần chú bùa mê, và Ea đã giết chết Apsu trong lúc đó. Tiamat vẫn không hề có phản ứng gì. Ea dựng lên ngôi đền lớn xung quanh xác Apsu, và sống trong nhung lụa cùng với vị hôn thê của mình là Damkina. Damkina hạ sinh MARDUK - người hùng của mọi thời đại. Marduk xuất hiện với hình thể lạ thường, 4 tai và 4 mắt, thêm vào đó ông nội Marduk là Anu tạo cho hắn 4 ngọn gió để chơi đùa. Điều này làm kinh động các vị thần khác, và họ đã đánh động cho Tiamat, Tiamat không thể lặng im mãi trước sự kinh động như thế.

Tiamat quy tụ đội quân đông đảo quái vật và thần linh dưới trướng. Với sức mạnh bành trướng, Tiamat dễ dàng quật ngã Ea và Anu, nhưng Marduk đã thách đấu với Tiamat một chọi một.

Với vũ khí chỉ đơn giản là 1 cây cung, 1 mũi tên, 1 cây chùa, sấm chớp và mạng lưới tạo bởi 4 ngọn gió, Marduk đã bẫy Tiamat vào lưới tạo bởi 4 ngọn gió của mình; khi Tiamat cố gắng nuốt chửng Marduk, hắn đánh toạc quai hàm Tiamat bằng những cơn lốc xoáy, và xuyên thủng tim bằng mũi tên. Từ đó Marduk tạo ra thế hệ loài người.

Chaos

Chaos được nhắc đến như một vị thần đầu tiên trong thần thoại Hy Lạp. Theo miêu tả thì "đó là một vực thẳm đen ngòm, vô cùng vô tận, trống rỗng, mơ hồ, vật vờ, phiêu bạt trong khoảng không gian bao la . Như vậy, về mặt khoa học, có thể coi Chaos như là phần khoảng không vũ trụ, nơi được dự đoán chứa đựng những hố đen vô cực, bí hiểm và cũng là nơi sinh ra các hành tinh, sự sống trong vũ trụ. 

Chaos sinh ra năm người con mà chúng ta hầu như ai cũng biết rồi.

Gaia(vị thần đất mẹ)
Tartarus (địa ngục vô tận)
Erebus (vực thẳm và bóng tối khôn cùng)
Nyx (đêm tối vô biên)
Eros (ái tình và dục vọng).

Sōjōbō

Sōjōbō là vua của các Tengu trong thần thoại nhật bản , vị thần nhỏ sống ở các vùng núi và rừng của Nhật Bản . Sōjōbō được miêu tả có mái tóc trắng dài và một cái mũi dài kì lạ. 

Ông là Tengu cực kỳ mạnh mẽ, một truyền thuyết nói rằng ông có sức mạnh của gấp 1000 so với các Tengu bình thường khác . Sōjōbō sống trên núi Kurama (phía Bắc của Kyoto ).

Sōjōbō có lẽ là nổi tiếng nhất là việc giảng dạy các chiến binh Minamoto no Yoshitsune (sau đó được biết đến với tên thời thơ ấu của ông Ushiwaka-maru hoặc Shanao) nghệ thuật của kiếm thuật , chiến thuật trong thế kỷ 12.

Trong thực tế, cái tên "Sōjōbō" bắt nguồn từ Sōjōgatani, thung lũng ở núi Kurama Kifune gần ngôi đền liên quan đến việc Shugenja. Đó là trong thung lũng này là Ushiwaka đào tạo với Sōjōbō trong truyền thuyết. Mối quan hệ này là cơ sở của nhiều người Nhật bản khắc gỗ in , trong đó có một bằng Tsukioka Yoshitoshi .

Ngoài ra ở một số làng Nhật Bản, cha mẹ lấy truyền thuyết rằng ông ăn thịt các đứa trẻ để ngăn chặn chúng vào rừng vào ban đêm.

Tengu

Tengu ( nghĩa là “Thiên cẩu”) là một loại youkai trong văn học Nhật Bản, trong hội hoạ, hội kịch, truyền thuyết , lịch sử và văn học . Thuộc một trong các yōkai (yêu quái) được biết đến nhiều nhất, và đôi khi còn được tôn thờ là Shinto kami (linh hồn thanh cao hoặc thần thánh). ngẫu nhiên thay tên của Tengu Nhật bản lại giống với tên của một yêu quái chó của Trung Quốc (Tiangou), người ta vẫn thường nghĩ rằng tengu có hình dạng như một con quạ, và trong thần thoại chúng được miêu tả là có đặc điểm giống cả người lẫn chim. 

Trong khi ở Phật giáo, tengu được cho là yêu quái và là điềm báo của chiến tranh. Về sau họ đã có phần xóa bỏ cách nghĩ này , nhưnghọ vẫn cảnh giác trước khả năng Tengu vốn xấu xa thì đã có linh hồn của các vị thần Rừng và thần Núi. Tengu được xem như là có liên kết với một đời tu trì khổ hạnh được biết đến dưới cái tên là Shugendō, và chúng thường được miêu tả đặc điểm cách ăn mặc của tay sai nó, yamabushi.

Yggdrasil

Trong thần thoại Bắc Âu, Yggdrasil là "Cây thế giới", một cây sồi khổng lồ nối liền chín thế giới trong vũ trụ. Asgard, Álfheim và Vanaheim nằm trên cành của cây sồi này. Thân của Yggdrasil xuyên qua tâm Midgard. Xung quanh Midgard là Jötunheim và phía dưới là Nidavellir và Svartálfaheim. Ba cái rễ của Yggdrasil đâm xuống Hel, Niflheim và Muspelheim.

Giả thuyết được chấp nhận rộng rãi nhất là Yggdrasil là từ ghép của ygg (khủng khiếp) và drasil (ngựa). Yggr là một trong các biệt danh của Odin nên nghĩa của Yggdrasil được cho là "con ngựa của Odin", ám chỉ chín ngày Odin tự treo mình lên cây này để đổi lấy chữ rune. Thơ ca cổ Bắc Âu đôi khi gọi giá treo cổ là "con ngựa của kẻ chết treo". Một giả thuyết khác cho rằng Yggdrasil có nghĩa là "con ngựa khủng khiếp", tức là không liên quan gì tới Odin.

Fjolsvinnsmál, một bài thơ trong Edda bằng thơ gọi cây thế giới là Mimameidr (cây của Mimir). Yggdrasil có thể coi là đồng nhất với Lérað, cái cây có cành lá vươn tận Valhalla và là nguồn thức ăn cho con dê Heiðrún và con hươu Eikþyrnir.

Trong Edda, Yggdrasil được miêu tả là có ba rễ: một qua Asgard, một qua Jötunheim và một qua Hel. Phiá dưới rễ qua Asgard là giếng nước Urd (Urðabrunnr - còn gọi là "Giếng số phận"). Ở đó có ba nữ thần số mệnh (còn gọi là các Norn), những người không chịu ảnh hưởng của bất kỳ ai kể cả các thần linh.

Những nữ thần này hàng ngày lấy nước từ giếng Urd để tưới cho Yggdrasil giữ nó mãi xanh tươi. Dưới rễ qua Jötunheim là dòng suối (có nơi cho là giếng nước) của Mímir (Mímisbrunnr - còn gọi là "Suối, hay giếng, tri thức") và dưới rễ qua Hel là giếng Hvergelmir (có nghĩa là "cái chảo sôi").

Một con gà trống khổng lồ (hoặc một con chim ưng) tên là Vidofnir đậu trên ngọn của Yggdrasil. Con rồng Níðhöggr gặm phần rễ đi qua Niflheim của nó.